Hội đồng nghiệm thu chụp ảnh lưu niệm với Chủ nhiệm và các thành viên tham gia đề tài “Công tác xây dựng Đảng
ở Nam Bộ trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp 1945-1954”
Năm 2023, Viện Lịch sử Đảng được Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh giao triển khai thực hiện 5 đề tài khoa học cấp Viện. Đến cuối tháng 10-2023, cả 5 đề tài đã được hoàn thành và tổ chức nghiệm thu đạt kết quả xuất sắc, cụ thể như sau:
1. Đề tài “Công tác xây dựng Đảng ở Nam Bộ trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp 1945-1954”, do TS Đoàn Thị Hương làm Chủ nhiệm (nghiệm thu ngày 23-10-2023)
Đề tài đã cung cấp hệ thống những tư liệu liên quan đến công tác xây dựng Đảng ở Nam Bộ (1945-1954); phân tích làm rõ bối cảnh và những yếu tố tác động đến công tác xây dựng Đảng ở Nam Bộ (1945-1954); làm sáng tỏ những nội dung, phương pháp tiến hành công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức ở Nam Bộ thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp; làm rõ những kết quả, nguyên nhân thành công cũng như hạn chế, khuyết điểm trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức ở Nam Bộ. Trên cơ sở đó, đề tài đã đúc rút được một số bài học kinh nghiệm: Một là, công tác xây dựng Đảng phải được thực hiện theo đúng nguyên tắc xây dựng Đảng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và phù hợp với đặc điểm, điều kiện, hoàn cảnh cụ thể; hai là, Đảng đặc biệt chú trọng xây dựng Đảng về chính trị, không ngừng bổ sung, phát triển đường lối và bảo đảm tính đúng đắn trong hiện thực của Cương lĩnh, đường lối của Đảng; ba là, công tác xây dựng Đảng về tư tưởng phải luôn kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; bốn là, xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh về tổ chức, xây dựng gắn liền với bảo vệ; dựa vào dân để xây dựng và bảo vệ Đảng; năm là, gắn công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng với không ngừng xây dựng đội ngũ cán bộ và rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ đảng viên, trước hết là xây dựng đội ngũ cán bộ chiến lược ngang tầm nhiệm vụ.
2. Đề tài “Vai trò của đồng bào dân tộc thiểu số vùng Đông Bắc trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954)”, do ThS Đỗ Văn Phương làm Chủ nhiệm (nghiệm thu ngày 27-10-2023).
Đề tài đã phân tích làm rõ vấn đề Đảng lãnh đạo phát huy vai trò của đồng bào các dân tộc thiểu số vùng Đông Bắc trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954); vai trò của đồng bào dân tộc thiểu số vùng Đông Bắc trong việc góp phần bảo vệ vững chắc An toàn khu Trung ương, bảo vệ vững chắc cơ quan đầu não và các lãnh tụ kháng chiến, củng cố hậu phương căn cứ địa, thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng hậu phương trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954). Trên cơ sở đó, đề tài đã đúc kết được 4 bài học kinh nghiệm: Xây dựng lực lượng toàn dân và phát huy sức mạnh tại chỗ của đồng bào dân tộc thiểu số là chủ trương xuyên suốt của Đảng trong quá trình vận động và lãnh đạo cách mạng; luôn đề cao và coi trọng vai trò của đồng bào các dân tộc thiểu số; xây dựng căn cứ địa cách mạng trên cơ sở kế thừa và phát huy những kinh nghiệm của dân tộc; xây dựng hậu phương kháng chiến vững mạnh, luôn quan tâm, giúp đỡ nhân dân, dựa vào nhân dân.
3. Đề tài “Trung ương Cục miền Nam lãnh đạo công tác binh vận tại miền Nam Việt Nam (1961-1975)”, do TS Nguyễn Thị Xuân làm Chủ nhiệm (nghiệm thu ngày 25-10-2023).
Đề tài đã làm rõ: Bối cảnh tình hình, âm mưu thủ đoạn của Mỹ và chính quyền Sài Gòn trong việc tiến hành các chiến lược chiến tranh “Chiến tranh đặc biệt”, “Chiến tranh Cục bộ”, “Việt Nam hóa chiến tranh” tại miền Nam Việt Nam; Chủ trương, đường lối của Trung ương Đảng, Trung ương Cục miền Nam về công tác binh vận và đấu tranh binh vận; Kết quả của đấu tranh binh vận trên các địa bàn do Trung ương Cục miền Nam phụ trách. Trên cơ sở đó, đề tài đúc rút một số kinh nghiệm, đó là: luôn quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng về công tác binh vận; tổ chức toàn Đảng, toàn quân, toàn dân làm công tác binh vận; luôn căn cứ tình tình thực tế để chủ động, linh hoạt, sáng tạo trong thực hiện chủ trương, đường lối cách mạng đã đề ra; trong mỗi bước chuyển của cách mạng, trong bối cảnh lịch sử mới, đường lối, chủ trương phải thay đổi cho phù hợp; cán bộ làm công tác vận động nhân dân phải luôn nắm vững tâm tư, nguyện vọng, gần dân, hiểu dân, thấy được lợi ích chính đáng của nhân dân trong việc đề ra và thực hiện các chính sách. Đồng thời, phải hiểu địch, nắm chắc tình hình địch, không được chủ quan, duy ý chí, đánh giá thấp đối phương. Những kinh nghiệm này còn nguyên giá trị trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay.
4. Đề tài “Đảng lãnh đạo xây dựng, phát triển văn hóa và con người Việt Nam từ năm 2014 đến năm 2021”, do ThS Mai Thị Soa làm Chủ nhiệm (nghiệm thu ngày 27-10-2023) .
Xây dựng, phát triển văn hóa và con người đã được Đảng xác định là một trong những nhiệm vụ hệ trọng. Đề tài đã hệ thống hóa chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa và con người Việt Nam những năm 2014-2021; làm rõ kết quả đạt được và đúc rút một số kinh nghiệm từ thực tiễn quá trình Đảng lãnh đạo xây dựng, phát triển văn hóa và con người những năm 2014-2021, đó là: Một là, sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và sự quản lý của Nhà nước là những nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa và con người; hai là, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc đi đôi với tiếp biến văn hóa toàn nhân loại; ba là, coi trọng đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa, văn học nghệ thuật, báo chí; bốn là, đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động văn hóa là động lực quan trọng thúc đẩy văn hóa phát triển mạnh mẽ và toàn diện; năm là, xây dựng văn hóa trong chính trị, trong kinh tế, xã hội, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; xây dựng tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội thực sự trong sạch, vững mạnh; đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
5. Đề tài “Đảng lãnh đạo phát huy sức mạnh tổng hợp trong phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2016-2021”, do TS Trần Thị Nhẫn làm Chủ nhiệm (nghiệm thu ngày 28-10-2023).
Đề tài đã làm rõ: Bối cảnh lịch sử quốc tế, trong nước và quan điểm, chủ trương của Đảng về phát huy sức mạnh tổng hợp trong phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2016-2021; quá trình Đảng lãnh đạo phát huy sức mạnh tổng hợp trong phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2016-2021 và những kết quả đạt được. Trên cơ sở đó, đề tài rút ra 5 kinh nghiệm: Một là, phải phát huy cao độ đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy sức mạnh nội lực đất nước; hai là, Nhà nước tiếp tục thể chế hóa đường lối của Đảng về đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; ba là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội; bốn là, các cấp ủy Đảng, chính quyền chú trọng giải quyết tốt quan hệ lợi ích giữa các giai cấp, tầng lớp xã hội; kết hợp hài hòa lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể và toàn xã hội. Tổ chức và động viên, quy tụ nhân dân tham gia các phong trào thi đua yêu nước; năm là, tăng cường mối quan hệ bền chặt giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, củng cố vững chắc “thế trận lòng dân”, trong đó “Mặt trận Tổ quốc đóng vai trò nòng cốt trong tập hợp, vận động nhân dân”, đảm bảo ý Đảng luôn phù hợp với lòng dân.
Kết quả của 5 đề tài khoa học trên có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, đồng thời là tài liệu tham khảo có giá trị phục vụ công tác nghiên cứu, giảng dạy môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.