Tạp chí Lịch sử Đảng
Menu

Danh mục Những vấn đề chung 1

Quá trình phát triển nhận thức của Đảng về vai trò của kinh tế nhà nước qua 40 năm đổi mới

29/07/2026 - 152 lượt xem
Tóm tắt: Trải qua 40 năm lãnh đạo công cuộc đổi mới, nhận thức của Đảng về vị trí, vai trò của kinh tế nhà nước không ngừng được bổ sung, điều chỉnh, phát triển phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Bài viết làm rõ quá trình phát triển nhận thức của Đảng về vai trò của kinh tế nhà nước từ Đại hội VI đến Đại hội XIV, từ đó khẳng định đường lối kinh tế đúng đắn của Đảng và những định hướng đối với kinh tế nhà nước trong thời kỳ phát triển mới của đất nước.

Từ khóa: Đảng Cộng sản Việt Nam; kinh tế nhà nước; vai trò chủ đạo; đổi mới; phát triển nhận thức.
Ngày nhận bài: 2-6-2026; Ngày thẩm định, đánh giá: 24-6-2026; Ngày duyệt đăng: 29-7-2026

Căn cứ địa cách mạng Cao Bằng - Tầm nhìn chiến lược của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và sự lựa chọn không gian tổ chức Hội nghị Trung ương 8 (5-1941)

26/07/2026 - 121 lượt xem
Tóm tắt: Trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng, tỉnh Cao Bằng đã được xây dựng thành căn cứ địa cách mạng vững chắc của cả nước. Cao Bằng là địa phương có vị trí thuận lợi về địa lý - quân sự và kết nối với lực lượng cách mạng từ bên ngoài lãnh thổ quốc gia; nhân dân các dân tộc có truyền thống đoàn kết, yêu nước và cách mạng; nơi có tổ chức đảng phát triển sâu rộng xuyên suốt từ khi Đảng ra đời và là địa phương thử nghiệm thành công việc xây dựng và phát triển Mặt trận Việt Minh rộng khắp. Với nhãn quan chính trị - quân sự sắc bén, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn Cao Bằng là nơi đặt chân về nước sau 30 năm hoạt động cách mạng ở nước ngoài. Tại địa bàn này, sau một thời gian tích cực chuẩn bị, Người đã triệu tập và chủ trì Hội nghị lần thứ Tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa I (5-1941) thành công với nhiều quan điểm mới, chủ trương sát hợp với tình hình trong nước và quốc tế, mở đường đưa cách mạng Việt Nam tiến lên giành thắng lợi trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Từ khóa: Nguyễn Ái Quốc; Hội nghị Trung ương 8; tầm nhìn chiến lược; tỉnh Cao Bằng.
Ngày nhận bài: 26-5-2026; Ngày thẩm định, đánh giá: 24-6-2026; Ngày duyệt đăng: 26-7-2026

Quan điểm của Đảng về giai cấp nông dân (1930-1954)

20/07/2026 - 47 lượt xem
Tóm tắt: Đảng Cộng sản Việt Nam xác định giai cấp nông dân có vai trò đặc biệt quan trọng trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa. Trong đó, giai cấp nông dân Việt Nam liên minh chặt chẽ với giai cấp công nhân và các lực lượng xã hội khác của dân tộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đoàn kết đấu tranh đánh đổ chế độ thực dân, phong kiến, giành độc lập, đưa lại ruộng đất cho nông dân, xây dựng xã hội mới - xã hội chủ nghĩa. Những quan điểm này đã được thực tiễn chứng minh, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cách mạng Việt Nam đã giành được độc lập năm 1945, đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp, từng bước mang lại ruộng đất cho nông dân trong những năm 1945-1954.
Từ khóa: Quan điểm của Đảng; giai cấp nông dân; cách mạng Việt Nam

Kết hợp xây dựng thực lực với thúc đẩy và đón bắt thời cơ trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 bài học đối với công cuộc đổi mới hiện nay

20/07/2026 - 47 lượt xem
Tóm tắt: Năm 1921, trên hành trình xác lập con đường cách mạng Việt Nam, lãnh tụ Hồ Chí Minh1, đã đưa ra một luận điểm, một dự báo: “Đằng sau sự phục tùng tiêu cực, người Đông Dương giấu một cái gì đang sôi sục, đang gào thét và sẽ bùng nổ một cách ghê gớm, khi thời cơ đến. Bộ phận ưu tú có nhiệm vụ thúc đẩy cho thời cơ đó mau đến”2. Dự báo đó đã thành hiện thực: Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công rực rỡ. Thắng lợi đồng thời là bài học về chuẩn bị thực lực mọi mặt, chủ động thúc đẩy và đón bắt thời cơ của Đảng trong lãnh đạo cuộc vận động Cách mạng Tháng Tám năm 1945 vẫn còn giá trị đối với công cuộc đổi mới hiện nay.

Từ khóa: Kết hợp; xây dựng thực lực; đón bắt thời cơ; Cách mạng Tháng Tám năm 1945; bài học; đổi mới

Nỗ lực ngoại giao vì hòa bình của Việt Nam tại hội nghị Fontainebleau

20/07/2026 - 203 lượt xem
Tóm tắt: Hội nghị Fontainebleau (từ ngày 6-7 đến ngày 10-9-1946) là nỗ lực ngoại giao quan trọng nhằm tìm kiếm một giải pháp chính trị cho quan hệ Việt Nam - Pháp trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và thống nhất lãnh thổ của Việt Nam. Mặc dù hội nghị không đạt được thỏa thuận cuối cùng do lập trường hiếu chiến và tham vọng tái lập ách thống trị của thực dân Pháp, nhưng quá trình đàm phán đã thể hiện nỗ lực của Đảng, Chính phủ trong việc giữ vững nền độc lập non trẻ, tranh thủ thời gian hòa bình, chuẩn bị cho cuộc đấu tranh lâu dài bảo vệ nền độc lập dân tộc. 80 năm qua, Hội nghị Fontainebleau để lại nhiều bài học sâu sắc về kết hợp đấu tranh chính trị, ngoại giao với bảo vệ lợi ích dân tộc, đồng thời phản ánh khát vọng hòa bình và tinh thần độc lập, tự chủ của Việt Nam trong những năm đầu xây dựng chính quyền cách mạng.

Từ khóa: Hội nghị Fontainebleau; Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; Tạm ước 14-9-1946; quan hệ Việt Nam - Pháp
Ngày nhận bài: 27-5-2026; ngày thẩm định, đánh giá: 13-7-2026; ngày duyệt đăng: 20-7-2026

Từ Hội nghị Trung ương tháng 5-1941 đến quá trình xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân ở Việt Nam

20/07/2026 - 75 lượt xem
Tóm tắt: Hội nghị lần thứ Tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa I (5-1941) đã tạo bước ngoặt quan trọng trong nhận thức về xây dựng Nhà nước Việt Nam, đặt nền tảng để tiến tới thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào năm 1945. Từ Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đến Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đều nhất quán theo định hướng nhà nước kiểu mới - của dân, do dân, vì dân, quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân và nhà nước phục vụ lợi ích nhân dân.
Từ khóa: Phát triển nhận thức; xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân; Hội nghị Trung ương 8; Đại hội XIV

Ngày nhận bài: 21-5-2026; ngày thẩm định, đánh giá: 13-7-2026; ngày duyệt đăng: 20-7-2026

Hội Liên hiệp quốc dân Việt Nam - Biểu tượng của khối đoàn kết toàn dân tộc

18/06/2026 - 720 lượt xem
Tóm tắt: Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (gọi tắt là Hội Liên Việt), được thành lập ngày 29-5-1946, dưới sự chỉ đạo của Đảng và sáng kiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sự ra đời của Hội là một sự kiện chính trị quan trọng, mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tập hợp mọi tầng lớp nhân dân không phân biệt giai cấp, dân tộc, tôn giáo, đảng phái cùng nhau đấu tranh giữ vững độc lập dân tộc, đối phó với âm mưu chia rẽ của kẻ thù, góp phần tăng thêm sức mạnh cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Bài viết nghiên cứu làm rõ hoàn cảnh ra đời, vai trò và hoạt động của Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam, từ đó rút ra một số bài học kinh nghiệm.
Từ khóa: Đại đoàn kết toàn dân tộc; Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam; bài học kinh nghiệm

THE VIETNAM NATIONAL UNITY LEAGUE - A SYMBOL OF GREAT NATIONAL UNITY
Abstract: The Vietnam National Unity League (commonly known as the Liên Việt), established on May 29, 1946, under the direction of the Communist Party and at the initiative of President Hồ Chí Minh, was an important political event. It represented a significant expansion of the great national unity bloc, successfully foiling the enemy’s divisive tactics aimed at splitting the nation and social classes, thereby further strengthening the resistance against French colonial invasion. This article clarifies the historical context of its founding, its role and activities, and draws several valuable lessons and experiences.
Keywords: Great national unity; Vietnam National Unity League (Liên Việt); lessons learned

Ngày nhận: 23-3-2026; ngày thẩm định, đánh giá: 25-5-2026; ngày duyệt đăng: 10-6-2026

Đảng bộ Liên khu V lãnh đạo phát triển chiến tranh du kích chống càn quét, bình định của thực dân Pháp (1951-1952)

17/06/2026 - 402 lượt xem
Tóm Tắt: Trong những năm 1951-1952, thực dân Pháp đẩy mạnh thực hiện Kế hoạch De Lattre de Tassigny với trọng tâm là các hoạt động càn quét, bình định nhằm giành đất, giành dân, phá hoại các căn cứ và vùng du kích ở Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, phong trào kháng chiến trên địa bàn đứng trước nhiều khó khăn, thử thách. Trên cơ sở quán triệt đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện của Đảng, Đảng bộ Liên khu V đã tập trung lãnh đạo phát triển chiến tranh du kích, nhằm chống phá hiệu quả các cuộc càn quét, bình định của địch. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ Liên khu V, quân và dân Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đã kiên cường bám đất, bám dân, giữ vững và mở rộng nhiều khu du kích, từng bước làm thất bại âm mưu bình định của thực dân Pháp, bảo vệ vùng tự do, tạo thế và lực cho cuộc kháng chiến.

Từ khóa: Đảng bộ Liên khu V; Nam Trung Bộ; Tây Nguyên; chiến tranh du kích; chống càn quét; chống bình định; kháng chiến chống thực dân Pháp

Ngày nhận: 27-5-2026; Ngày thẩm định, đánh giá: 5-6-2026 ; Ngày duyệt đăng: 16-6-2026

Trung ương Cục miền Nam lãnh đạo công tác dân vận (1969-1975)

12/06/2026 - 424 lượt xem
Tóm tắt: Trong những năm 1969-1975, trên cơ sở quán triệt chủ trương của Trung ương Đảng, Trung ương Cục miền Nam đã tập trung lãnh đạo thực hiện tốt công tác dân vận ở cả vùng giải phóng, vùng tranh chấp và đô thị. Trong đó, thông qua công tác dân vận đã vận động được các tầng lớp nhân dân tích cực tham gia các phong trào cách mạng như phong trào “giành dân, giữ dân”, “bám đất, bám dân”, đấu tranh chống bình định, góp phần giữ vững và mở rộng vùng giải phóng, củng cố hệ thống chính quyền cách mạng, phát triển thế và lực tiến tới Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, giành thắng lợi trọn vẹn. Bài viết tập trung làm rõ chủ trương của Trung ương Đảng và Trung ương Cục miền Nam về công tác dân vận; phân tích những kết quả nổi bật, đồng thời đúc kết một số kinh nghiệm lịch sử có giá trị đối với công tác dân vận hiện nay.
Từ khóa: Trung ương Cục miền Nam; công tác dân vận; kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; cách mạng miền Nam; 1969-1975
Ngày nhận: 31-10-2025; Ngày thẩm định, đánh giá: 25-5-2026 ; Ngày duyệt đăng: 12-6-2026

Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng (5-1941) nhận định thời cuộc, nắm bắt thời cơ, chuẩn bị lực lượng cho cách mạng giải phóng dân tộc

29/05/2026 - 1.347 lượt xem
Tóm tắt: Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 8 (5-1941) là một dấu mốc đặc biệt quan trọng trong quá trình hoàn thiện đường lối cách mạng giải phóng dân tộc của Đảng Cộng sản Đông Dương. Trên cơ sở phân tích tình hình quốc tế và trong nước, Hội nghị đã đưa ra những nhận định khoa học, nhạy bén về thời cuộc, dự báo đúng xu hướng phát triển của chiến tranh và khả năng xuất hiện thời cơ cách mạng. Dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị xác định: giải phóng dân tộc là nhiệm vụ trung tâm, cấp bách của cách mạng Việt Nam; đồng thời chủ trương tích cực chuẩn bị mọi điều kiện về chính trị, tổ chức, lực lượng vũ trang, căn cứ địa và công tác xây dựng Đảng nhằm chủ động đón thời cơ khởi nghĩa giành chính quyền. Những quyết sách chiến lược của Hội nghị không chỉ thể hiện sự phát triển vượt bậc về tư duy lãnh đạo của Đảng mà còn tạo cơ sở trực tiếp đưa tới thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Từ khóa: Cách mạng giải phóng dân tộc; thời cuộc; thời cơ; chuẩn bị lực lượng, cách mạng giải phóng dân tộc
Ngày nhận: 15-5-2026; Ngày thẩm định, đánh giá: 19-5-2026 ; Ngày duyệt đăng: 28-5-2026