Tạp chí Lịch sử Đảng
Menu

Những vấn đề chung

Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời bước ngoặt quyết định trong tiến trình lịch sử của dân tộc

03/02/2026 - 173 lượt xem
Tóm tắt: Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời với việc xác lập Cương lĩnh chính trị đầu tiên đã khẳng định dứt khoát nội dung, xu hướng phát triển của xã hội Việt Nam là gắn liền độc lập dân tộc với CNXH. Đó là thành quả của sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sự lựa chọn đó đáp ứng khát vọng của toàn thể nhân dân Việt Nam và đưa dân tộc Việt Nam hòa chung với xu thế phát triển của lịch sử: “Đối với nước ta, không còn con đường nào khác để có độc lập dân tộc thật sự và tự do, hạnh phúc cho nhân dân. Cần nhấn mạnh rằng đây là sự lựa chọn của chính lịch sử, sự lựa chọn đã dứt khoát từ năm 1930 với sự ra đời của Đảng ta”1.

Từ khóa: Đảng Cộng sản Việt Nam; Cương lĩnh chính trị đầu tiên; bước ngoặt của cách mạng Việt Nam

Toàn quốc kháng chiến và bài học về phát huy ý chí, khát vọng, sức mạnh đại đoàn kết dân tộc

24/12/2025 - 996 lượt xem
Tóm tắt: Đêm 19-12-1946, cùng với Thủ đô Hà Nội, quân và dân tại nhiều đô thị Bắc vĩ tuyến 16 đồng loạt nổ súng đánh giặc, cuộc kháng chiến toàn quốc bắt đầu. Cả dân tộc Việt Nam với lòng yêu nước, ý chí quật cường, nhất tề đứng lên chống thực dân Pháp xâm lược. Chỗ dựa và sức mạnh cơ bản nhất để Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động toàn quốc kháng chiến là khối đại đoàn kết toàn dân, được xây dựng và tôi luyện qua hàng chục thập kỷ đấu tranh, được củng cố và phát triển trên nền tảng xã hội chính trị của chế độ mới khi đất nước bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do, với quyết tâm “Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”.

Từ khóa: Toàn quốc kháng chiến; bài học; ý chí, khát vọng; sức mạnh đại đoàn kết dân tộc

Quyết tâm khởi nghĩa của Xứ ủy Nam Kỳ và sự chỉ đạo của Trung ương Đảng đối với cuộc khởi nghĩa

07/11/2025 - 1.140 lượt xem
Tóm tắt: Ngay sau khi Chiến tranh thế giới II bùng nổ, Trung ương Đảng quyết định thay đổi chiến lược cách mạng, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên trước hết và chủ trương chuẩn bị những điều kiện tiến tới khởi nghĩa vũ trang. Theo tinh thần đó, Xứ ủy Nam Kỳ đã lên kế hoạch và lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa nhằm giành chính quyền về tay nhân dân. Khởi nghĩa Nam Kỳ thể hiện khát vọng độc lập tự do của nhân dân Việt Nam nói chung và nhân dân Nam Kỳ nói riêng. Bài viết tập trung làm rõ quá trình chuẩn bị, quyết tâm khởi nghĩa của Xứ ủy Nam Kỳ, sự chỉ đạo của Trung ương Đảng và rút ra một số nhận xét.

Từ khóa: Khởi nghĩa Nam Kỳ; Xứ ủy Nam Kỳ; chỉ đạo của Trung ương Đảng

Nhận thức của Đảng đối với việc tranh thủ sự giúp đỡ của quốc tế trong những năm 1968-1973

07/11/2025 - 1.058 lượt xem
Tóm tắt: Trong giai đoạn 1968 - 1973, Mỹ thực hiện chính sách ngoại giao hòa hoãn với Liên Xô và Trung Quốc đã có những tác động lớn đến cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam. Trước tình hình quốc tế phức tạp, Đảng giữ vững đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đồng thời tiếp tục khéo léo tranh thủ giúp đỡ của bạn bè quốc tế, nhất là Liên Xô và Trung Quốc. Bài viết tập trung làm rõ nhận thức của Đảng về tranh thủ sự giúp đỡ của quốc tế trong giai đoạn 1968 - 1973

Từ khoá: Nhận thức của Đảng; tranh thủ sự giúp đỡ quốc tế; 1968 – 1973

Thời điểm phù hợp và thắng lợi của Hiệp định Sơ bộ và Hiệp định Giơnevơ

05/11/2025 - 1.062 lượt xem
Tóm tắt: Sau Cách mạng Tháng Tám 1945 và trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, trong tình thế phải đối mặt với kẻ thù lớn mạnh hơn rất nhiều, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tính toán kỹ lưỡng từng bước đi, tranh thủ từng phút giây quý giá để xây dựng lực lượng, chuẩn bị kháng chiến. Việc ký kết những hiệp định hòa bình vào giai đoạn đầu và cuối cuộc kháng chiến chống Pháp (Hiệp định Sơ bộ 6-3-1946 và Hiệp định Giơnevơ 20-7-1954) đã chứng minh những nỗ lực, thành quả ngoại giao đó hoàn toàn phù hợp với bối cảnh lịch sử cụ thể - đó là việc giành thắng lợi từng bước trong đấu tranh ngoại giao trước kẻ thù không cân sức, điều mà sau này đã trở thành một phần của nghệ thuật giành thắng lợi từng bước trong chiến tranh cách mạng Việt Nam.

Từ khóa: Hiệp định Sơ bộ; Hiệp định Giơnevơ; kháng chiến chống thực dân Pháp

Hội nghị Trung ương 6 khóa IV - Bước đột phá trong đổi mới tư duy kinh tế của Đảng

31/10/2025 - 4.723 lượt xem
Tóm tắt: Với bản lĩnh chính trị vững vàng và xuất phát từ thực tiễn đất nước trong những năm 1976-1979, Đảng và nhân dân Việt Nam đã kiên trì tháo gỡ khó khăn, từng bước tìm tòi con đường đổi mới. Hội nghị Trung ương lần thứ 6, khóa IV (8-1979), được coi là điểm khởi đầu đổi mới tư duy kinh tế của Đảng, mở đầu quá trình tìm kiếm giải pháp đưa đất nước từng bước thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội. Bài viết tập trung làm rõ bối cảnh dẫn đến Hội nghị và những nội dung cơ bản của Hội nghị.

Từ khóa: Hội nghị Trung ương 6, khóa IV; bước đột phá đầu tiên; đổi mới tư duy kinh tế

Từ quan điểm của Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 11-1939 đến khởi nghĩa Nam Kỳ tháng 11-1940

30/10/2025 - 2.254 lượt xem
Tóm tắt: Trong bối cảnh tình hình quốc tế và trong nước có nhiều biến chuyển, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 11-1939 đã đề ra chủ trương đánh đổ đế quốc Pháp, giành độc lập dân tộc là nhiệm vụ cấp bách nhất của cách mạng. Quán triệt quan điểm của Trung ương Đảng, Xứ ủy Nam Kỳ đã lãnh đạo, chỉ đạo các Đảng bộ địa phương, tích cực chuẩn bị các điều kiện cần thiết, tiến hành một cuộc đấu tranh trên phạm vi quy mô lớn để giành chính quyền. Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940 đã trở thành một trong những dấu mốc quan trọng trong quá trình đấu tranh cách mạng, giành độc lập dân tộc.

Từ khoá: Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 11-1939; Khởi nghĩa Nam Kỳ tháng 11-1940

Hồ Chí Minh với Hội nghị thành lập Đảng và các đại hội của Đảng

30/10/2025 - 2.373 lượt xem
Tóm tắt: Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930 do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chủ trì là sự kiện lịch sử đặc biệt, có tầm quan trọng như một Đại hội. Đó là kết quả của quá trình chuẩn bị công phu, căn bản cả về lý luận chính trị-thực tiễn và tổ chức cán bộ của Người cùng các chiến sĩ cách mạng tiền bối. Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng có giá trị bền vững; Đại hội I (3-1935) của Đảng mở đầu sự khôi phục, phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng, Nguyễn Ái Quốc chính thức là đại diện của Đảng bên cạnh Quốc tế Cộng sản; đường lối, chiến lược cách mạng của Đảng và Hồ Chí Minh đã đưa đến thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945. Đại hội II (2-1951) của Đảng do Người trực tiếp chỉ đạo đưa kháng chiến chống thực dân Pháp đến thắng lợi. Đại hội III (9-1960) của Đảng hoạch định hai nhiệm vụ chiến lược cách mạng bảo đảm toàn thắng. Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng xã hội chủ nghĩa trở thành cơ sở lý luận để Đảng xác định đường lối đổi mới tại Đại hội VI và thành công trong xây dựng, phát triển đất nước hiện nay.

Từ khóa: Hồ Chí Minh; Đại hội Đảng; Cương lĩnh, đường lối của Đảng

Một số kinh nghiệm trong quá trình vận động thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

29/09/2025 - 1.919 lượt xem
Tóm tắt: Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời năm 1930 là kết quả tất yếu của quá trình vận động cách mạng dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Ái Quốc. Xuất phát từ tình hình thực tiễn đất nước và sự bế tắc của các phong trào cứu nước đương thời, Nguyễn Ái Quốc đã tìm đến chủ nghĩa Mác - Lênin và khẳng định con đường cách mạng vô sản là lối thoát duy nhất cho dân tộc Việt Nam. Người nhanh chóng chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho sự ra đời của Đảng, quá trình đó đã để lại những bài học kinh nghiệm quý giá: truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin một cách sáng tạo, kết hợp chặt chẽ phong trào công nhân với phong trào yêu nước, xây dựng đường lối cách mạng độc lập, sáng tạo và củng cố khối đoàn kết, thống nhất trong Đảng. Đây chính là nền tảng vững chắc cho sự ra đời và thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Từ khóa: Vận động thành lập Đảng; kinh nghiệm