Tóm tắt: Sau khi mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ (1991), các thế lực thù địch đẩy mạnh chống phá quyết liệt các nước xã hội chủ nghĩa còn lại; ra sức xuyên tạc lý luận cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, nhằm phủ nhận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với tư cách là hệ tư tưởng, nền tảng tư tưởng, lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trước sự thử thách khắc nghiệt của lịch sử, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tiếp tục kiên định; việc vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nhiệm vụ cấp thiết, quyết định sự tồn vong của Đảng, của chế độ. Đấu tranh chống lại những quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng kể từ khi thành lập đến nay, đặc biệt là từ sau khi mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô, Đông Âu sụp đổ.
Từ khóa: Đảng Cộng sản Việt Nam; đấu tranh, phản bác quan điểm sai trái; bảo vệ nền tảng tư tưởng; giai đoạn 1986-1996.
1. Sự chống phá của các thế lực thù địch trong lĩnh vực nền tảng tư tưởng của Đảng những năm 1986-1996
Trở lại thời điểm lịch sử cuối những năm 80 đầu những năm 90 của thế kỷ XX, CNXH trên thế giới lâm vào cuộc khủng hoảng toàn diện và sâu sắc, dẫn đến sự sụp đổ của mô hình CNXH ở các nước Đông Âu và Liên Xô. Đây là “thời cơ vàng” để các thế lực phản động quốc tế đẩy mạnh chống phá cách mạng thế giới, cách mạng Việt Nam, phủ nhận mục tiêu, lý tưởng, con đường đi lên CNXH ở Việt Nam và cho rằng sự sụp đổ này “là tất yếu, đã dự báo trước”1 và “chủ nghĩa Mác đã thất bại”, thời cơ “chiến thắng không cần chiến tranh”đã đến. Thực hiện mưu đồ thiết lập một trật tự thế giới mới, các thế lực thù địch, đứng đầu là Mỹ đã tuyên bố tiến hành chiến lược “Can dự”, “Dính líu” với những bước đi: tiếp cận đối phương, kẻ thù; chuyển đối đầu thành đối thoại; làm đối phương hòa nhập với Mỹ; Mỹ khống chế, chỉ huy. Tổng thống Mỹ đưa ra 4 mũi nhọn đánh vào các nước XHCN còn lại: Việt Nam, Trung Quốc, Cu Ba... là: đánh rã niềm tin; ngoại giao thân thiện; chi phối đầu tư; chia rẽ nội bộ. Những mũi nhọn này được các thế lực thù địch triệt để lợi dụng để chống phá cách mạng Việt Nam.
Đối với Việt Nam, các thế lực thù địch thực hiện phương châm chiến lược: chống phá về chính trị, tư tưởng là khâu đột phá; kinh tế là mũi nhọn; dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo là ngòi nổ; ngoại giao làm hậu thuẫn; quân sự là uy hiếp, răn đe, gây sức ép và kết hợp chặt chẽ giữa “diễn biến hòa bình” và bạo loạn lật đổ. Mũi nhọn quan trọng là tiến công vào nền tảng tư tưởng của Đảng, phủ định, xuyên tạc chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; chống phá quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước; xóa bỏ những thành quả cách mạng mà nhân dân ta đã đạt được dưới sự lãnh đạo của Đảng. Mục tiêu cơ bản, xuyên suốt mà các thế lực thù địch đặt ra trong chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng là nhằm tạo ra khoảng trống ý thức hệ trong cán bộ, đảng viên cũng như toàn xã hội, để từ đó thúc đẩy quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong Đảng và trong xã hội, tiến tới xóa bỏ nền tảng tư tưởng, lý luận của Đảng là chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh ra khỏi đời sống tinh thần của xã hội; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ XHCN; đưa Việt Nam vào quỹ đạo phát triển của CNTB.
Bằng nhiều phương cách và màu sắc khác nhau, lợi dụng phương tiện truyền thông đại chúng, các thế lực thù địch đã sử dụng một số cơ quan báo chí nước ngoài chuyên chống phá Việt Nam như: Đài phát thanh châu Á tự do (RFA), Đài phát thanh quốc tế Pháp (RFI), Đài tiếng nói Hoa Kỳ (VOA tiếng Việt), BBC Việt ngữ...và đưa ra nhiều bài viết; sản xuất băng, đĩa hình chuyển về trong nước; viện trợ, tài trợ về vật chất; kết hợp nuôi dưỡng, huấn luyện các tổ chức phản động lưu vong; lôi kéo những phần tử thoái hóa, biến chất chống lại Đảng, xuyên tạc nền tảng tư tưởng của Đảng, kêu gọi Đảng từ bỏ lý luận Mác-Lênin và con đường XHCN ở Việt Nam.
Dựa vào yếu tố thời đại, các lực lượng phản động quốc tế đưa ra những luận điểm sai trái phủ nhận chủ nghĩa Mác-Lênin, cho rằng: “chủ nghĩa Mác, trước hết là lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học là sai lầm”2; “chủ nghĩa Mác-Lênin đã lỗi thời, lạc hậu, chỉ có giá trị ở thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, thế kỷ XXI không còn phù hợp nữa”3 và “sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu là minh chứng cho sụp đổ của chủ nghĩa Mác-Lênin”4, rằng sự sụp đổ của CNXH ở Liên Xô, Đông Âu là một tất yếu lịch sử vì nó bắt nguồn từ sự lạc hậu, lỗi thời của bản thân chủ nghĩa Mác-Lênin; “sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở một mảng lớn trên thế giới chứng tỏ chủ nghĩa Mác- Lênin là một sai lầm”5, “sai lầm từ trong bản chất chứ không phải do nhận thức và vận dụng sai”6. Từ đó, các lực lượng phản động đòi đưa chủ nghĩa Mác-Lênin ra khỏi nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam. Họ cũng cho rằng “chủ nghĩa xã hội mà Mác nêu ra chỉ là một lý tưởng, một chủ nghĩa xã hội “không tưởng”, không bao giờ thực hiện được”7 và “thời đại đã thay đổi” nên “đi theo con đường chủ nghĩa xã hội là đi vào ngõ cụt”8, rồi kêu gọi Đảng “thay đổi nhận thức và hành động vì thời đại đã thay đổi”9.
Dựa vào yếu tố địa lý và trình độ phát triển của quốc gia để phủ nhận chủ nghĩa Mác- Lênin, lực lượng thù địch đưa ra luận điểm cho rằng “chủ nghĩa Mác được xây dựng trên cơ sở thực tiễn các nước tư bản phát triển nên không phù hợp với các nước lạc hậu, kém phát triển như Việt Nam, đó không phải là sản phẩm của Việt Nam mà du nhập từ phương Tây nên không phù hợp với điều kiện Việt Nam”10.
Để phủ định tư tưởng Hồ Chí Minh, các thế lực thù địch đưa ra những luận điệu sai trái, xuyên tạc cho rằng “Hồ Chí Minh chỉ là người tiếp thu mù quáng chủ nghĩa Mác-Lênin”11; “tư tưởng Hồ Chí Minh là sự sao chép chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh theo chủ nghĩa dân tộc”12. Họ lớn tiếng cho rằng “việc Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản du nhập chủ nghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam là một sai lầm lịch sử, chỉ đưa đến tai họa, vì chủ nghĩa Mác-Lênin là tư tưởng ngoại lai xa lạ với truyền thống của dân tộc Việt Nam”13. Đây là những luận điệu sai trái, thù địch nhằm hạ thấp chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tách rời tư tưởng Hồ Chí Minh với chủ nghĩa Mác-Lênin và là sự chống phá quyết liệt đánh vào nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời kỳ đổi mới. Mục đích nhằm đưa chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh ra khỏi nền tảng tư tưởng của Đảng.
Cùng với việc xuyên tạc, chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng, các thế lực thù địch chĩa mũi nhọn vào Đảng, công kích đòi xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng: “Đảng không nên giữ vai trò lãnh đạo chính trị, không nên và không thể lãnh đạo tuyệt đối...đến lúc phải có một lực lượng chính trị mới lãnh đạo đất nước, chứ không phải là Đảng Cộng sản Việt Nam”14; rằng “độc tài, đảng trị là cái gốc sai chính của Nhà nước cầm quyền Việt Nam hiện đại”15; ra sức truyền bá các quan điểm sai trái, gây rối loạn tư tưởng, làm khủng hoảng về niềm tin trong Đảng và xã hội; móc nối với những phần tử bất mãn, cơ hội chính trị để chống phá cách mạng Việt Nam từ bên trong. Họ cho rằng: “hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới đã tan rã, chủ nghĩa Mác-Lênin đã sụp đổ, mà Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn lấy chủ nghĩa này làm nền tảng tư tưởng là sai lầm”16. Từ đó, họ kêu gọi Đảng Cộng sản Việt Nam hãy “thoát ra khỏi cái vòng kim cô ý thức hệ”17 để chấp nhận đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập; theo họ như vậy đất nước mới có cơ hội phát triển.
Lợi dụng những hạn chế, yếu kém của Đảng, các thế lực thù địch rêu rao Đảng có nhiều sai lầm trong quá khứ, bây giờ chuyển sang thời kỳ mới, Đảng đã hết vai trò lịch sử, không còn đủ khả năng để độc quyền lãnh đạo đất nước. Trong “Giác thư gửi ông Đỗ Mười, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam”, ngày 14-5-1992, nhân danh những tổ chức, hội đoàn và cộng đồng người Việt tại Pháp, họ đã “phản đối ý đồ tiếp tục áp đặt thể chế độc tài đảng trị của lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam”18; “phủ nhận bản Hiến pháp phản dân chủ của Đảng Cộng sản Việt Nam”19 và đòi “Lãnh đạo Đảng phải chấp nhận những thay đổi cần thiết”20; xuyên tạc, vu cáo cho rằng Đảng Cộng sản Việt Nam là nguyên nhân sinh ra độc quyền mất dân chủ: “Việt Nam là một quốc gia độc đảng, do Đảng Cộng sản Việt Nam cai trị và kiểm soát... Do sự hiện hữu của độc quyền, chuyên chế đảng trị, dân tộc Việt Nam không chỉ khó thực hiện lý tưởng dân chủ mà còn khó tận hưởng các quyền tự do căn bản”21 và lập luận rằng: “Từ bỏ độc quyền lãnh đạo là vấn đề căn bản vì đó là then chốt của chế độ dân chủ”22; sử dụng chiêu bài dân chủ, đòi hình thành các đảng phái chính trị đối lập với Đảng Cộng sản; kêu gọi lực lượng “cấp tiến” trước hết là trong Đảng hãy “nêu gương”, “dũng cảm từ bỏ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tổ chức lực lượng “tiến bộ” để vứt bỏ mọi vật cản trở con đường phát triển tư bản chủ nghĩa”23. Mục tiêu của họ là bằng mọi cách xóa bỏ Điều 4 trong Hiến pháp Việt Nam và thực hiện “đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập”, nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, thay đổi chế độ chính trị ở Việt Nam.
2. Chủ động đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong những năm 1986-1996
Thứ nhất, Đảng Cộng sản Việt Nam kiên định nền tảng tư tưởng đã chọn.
Đứng trước sự thử thách khắc nghiệt của lịch sử, kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là yêu cầu cấp thiết, có tính nguyên tắc và ý nghĩa sống còn đối với sự nghiệp đổi mới của đất nước vì độc lập dân tộc và CNXH. Đảng đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào công cuộc đổi mới và từ sự tổng kết thực tiễn 10 năm (1986-1996) tiến hành đổi mới đã góp phần bổ sung, phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, coi đó là một “di sản” có giá trị bền vững. Chủ nghĩa Mác-Lênin “không những là cái “cẩm nang” thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản”24 dưới sự lãnh đạo của Đảng. Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam.
Từ khi ra đời đến nay, cùng với việc khẳng định nền tảng tư tưởng của Đảng, con đường đi lên CNXH đối với cách mạng Việt Nam cũng được xác định ngay từ Cương lĩnh đầu tiên của Đảng (1930) với mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH. Đây là sự lựa chọn đúng đắn của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh, của dân tộc Việt Nam và được thực tiễn lịch sử kiểm chứng từ đó đến nay.Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành nền tảng tư tưởng của Đảng, kim chỉ nam cho cách mạng Việt Nam, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp thu, vận dụng và phát triển sáng tạo vào thực tiễn Việt Nam, lãnh đạo cách mạng đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác: thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử phát triển của dân tộc-kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với CNXH; thắng lợi của hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1954) và kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước (1975)...
Trong những năm 1986-1996, sự nhạy cảm và kinh nghiệm chính trị của Đảng đã giúp Đảng chủ động định hướng để đổi mới có nguyên tắc với phương châm, hành động đúng đắn, không lạc phương hướng.
Tại Đại hội VI (1986) của Đảng, trên cơ sở trung thành và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, Đảng đề ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước.
Trong NQTƯ 6 khóa VI (3-1989), Đảng đề ra những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo công cuộc đổi mới, bảo đảm đúng hướng; kiên định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; kiên trì con đường XHCN; khẳng định rõ đổi mới không phải là thay đổi chế độ chính trị, đổi mới nhưng không đổi hướng, “đổi màu”, không làm chệch hướng, không từ bỏ CNXH và rơi vào quỹ đạo của CNTB; giữ vững hệ tư tưởng, khẳng định “Chủ nghĩa Mác-Lênin luôn luôn là nền tảng tư tưởng của Đảng ta, chỉ đạo toàn bộ sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta”25.
Tiếp đó, HNTƯ 7 khóa VI của Đảng ban hành Nghị quyết số 07-NQ/TW, ngày 24-8-1989 về “Một số vấn đề cấp bách về công tác tư tưởng trước tình hình trong nước và quốc tế hiện nay”, trong đó nhấn mạnh: “Hệ tư tưởng chỉ đạo sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa là chủ nghĩa Mác-Lênin. Đảng ta luôn luôn trung thành với chủ nghĩa Mác-Lênin, quán triệt bản chất cách mạng và khoa học của nó, vận dụng một cách sáng tạo vào điều kiện nước ta. Các tổ chức của Đảng phải hết sức quan tâm triển khai việc giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin một cách rộng rãi trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, mở rộng và tăng cường trận địa tư tưởng xã hội chủ nghĩa. Đấu tranh chống lại mọi luận điệu phủ nhận, xuyên tạc chủ nghĩa Mác-Lênin”26.
Trong bối cảnh tình hình quốc tế có nhiều thay đổi, tại Đại hội VII (1991) của Đảng, đưa ra một nội dung mới, bổ sung “tư tưởng Hồ Chí Minh” vào nền tảng tư tưởng của Đảng, đánh dấu sự xác lập hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh trong đời sống xã hội Việt Nam. Đại hội thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (gọi tắt là Cương lĩnh năm 1991), với 6 đặc trưng và 7 phương hướng xây dựng CNXH, coi CNXH vừa là mục tiêu trực tiếp vừa là hoạt động thực tiễn của toàn Đảng, toàn dân nhằm thực hiện lý tưởng, mục tiêu đó. Cương lĩnh năm 1991 khẳng định: Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động. Đây “là bước phát triển quan trọng trong nhận thức và tư duy lý luận của Đảng ta”27. Việc thông qua Cương lĩnh năm 1991 đã khẳng định bản lĩnh chính trị vững vàng của Đảng; đồng thời đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch tách rời tư tưởng Hồ Chí Minh với chủ nghĩa Mác-Lênin.
Tư tưởng Hồ Chí Minh là “một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại... Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta”28. Đảng chỉ rõ: “trong quá trình đổi mới phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”29. Đảng kiên trì con đường XHCN là sự lựa chọn duy nhất đúng đắn và nhấn mạnh phải giữ vững lý tưởng cách mạng, kiên định lập trường, không để chệch hướng XHCN. “Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”30.
Thứ hai, tăng cường niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với nền tảng tư tưởng của Đảng.
Trong cuốn Chiến thắng không cần chiến tranh, xuất bản năm 1999, R.Nixon nêu rõ ba hướng tác động chính phá hoại về tư tưởng, lý luận là: Tranh thủ sự mơ hồ trong nhận thức lý luận và khoa học về con đường XHCN, sự dao động về lập trường giai cấp; gieo chủ nghĩa thực dụng vào lối sống; đưa ra những lý luận mới về CNXH. Theo đó núp dưới chiêu bài mị dân “sự nhích lại gần”, “giải phóng tư tưởng”, “tự do”, “dân chủ”... các thế lực thù địch đã gieo rắc làm cho tư tưởng tư sản về tự do, dân chủ sinh sôi nảy nở trong đời sống xã hội.
Đặc biệt, sự sụp đổ của mô hình XHCN ở Liên Xô và Đông Âu không chỉ tác động tiêu cực về kinh tế, mà còn ảnh hưởng về chính trị, tư tưởng, gây hoang mang, dao động, làm giảm sút niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân về con đường đi lên CNXH ở Việt Nam. Một bộ phận cán bộ, đảng viên hoang mang, dao động và hoài nghi về vai trò lãnh đạo của Đảng và khả năng trụ vững trên con đường mà Đảng và nhân dân đã lựa chọn. Bên cạnh phần lớn đội ngũ trí thức có tinh thần và lập trường vững vàng, niềm tin “nhất thành bất biến” vào chủ nghĩa Mác-Lênin, đã có một bộ phận không nhỏ trí thức hoang mang, dao động, tự biện hộ bằng triết lý “lánh đục về trong”; số ít khác rời bỏ lý tưởng, mục tiêu đã lựa chọn, đưa ra những lời “xám hối” về sự “chọn lầm đường” phê phán Đảng và Nhà nước. Những phần tử cơ hội và bất mãn chính trị cho rằng sự lựa chọn con đường đi lên CNXH đã “sai ngay từ đầu”. Thêm vào đó, bên cạnh mặt tích cực, kinh tế thị trường, mở cửa, hội nhập cũng đã tác động tiêu cực đến đời sống xã hội. Trong Đảng xuất hiện hiện tượng xa rời, phai nhạt lý tưởng cách mạng ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên thiếu tu dưỡng rèn luyện, suy thoái về chính trị tư tưởng và đạo đức, chạy theo lối sống thực dụng, rơi vào chủ nghĩa cá nhân. Tình trạng “nhạt Đảng”, “nhạt chính trị”, “nhạt chủ nghĩa” diễn ra và có chiều hướng phát triển. Những biểu hiện trên làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, là nguy cơ trực tiếp, đe doạ sự tồn vong của chế độ.
Trước sự mơ hồ về chính trị, dao động về tư tưởng, không nắm vững nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ là nguyên nhân dẫn đến nguy cơ chệch định hướng XHCN, Đảng đã kịp thời uốn nắn những tư tưởng sai lầm, lệch lạc, những biểu hiện xa rời định hướng của Đảng, phát sinh trong quá trình đổi mới. HNTƯ 7 khóa VI của Đảng ra Nghị quyết số 07-NQ/TW, ngày 24-8-1989 về “Một số vấn đề cấp bách về công tác tư tưởng trước tình hình trong nước và quốc tế hiện nay”, trong đó nêu rõ: một số cấp ủy đã coi trọng hơn việc lãnh đạo, quản lý công tác tư tưởng, văn hóa; uốn nắn những nhận thức không đúng và những biểu hiện dao động về con đường XHCN.
Hội nghị Trung ương 8 khóa VI (1990) của Đảng ra Nghị quyết số 08A-NQ/HNTW, ngày 27-3-1990, “Về tình hình các nước xã hội chủ nghĩa, sự phá hoại của chủ nghĩa đế quốc và nhiệm vụ cấp bách của Đảng ta”. Đảng đã bác bỏ những quan điểm sai lầm, phủ nhận thành quả của CNXH đã đạt được; khắc phục tư tưởng bi quan, thất vọng, mất niềm tin vào CNXH; khẳng định Việt Nam sẽ đứng vững và đi lên theo con đường đã lựa chọn.
Tại Đại hội VIII (1996), Đảng nhấn mạnh nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ quan điểm, đường lối của Đảng, “Uốn nắn những nhận thức lệch lạc, những quan điểm mơ hồ, những biểu hiện dao động về tư tưởng, suy giảm niềm tin vào chủ nghĩa xã hội và sự lãnh đạo của Đảng. Phê phán và bác bỏ những quan điểm sai trái thù địch...”31. Đảng chủ trương đấu tranh không khoan nhượng với khuynh hướng đòi “đa nguyên chính trị”, “đa đảng đối lập”; chống âm mưu và thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch; đề cao cảnh giác cách mạng, khắc phục tư tưởng bảo thủ, trì trệ, tăng cường công tác quản lý; khắc phục những tác động tiêu cực do mặt trái của kinh tế thị trường gây nên; chống nguy cơ chệch hướng XHCN; kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, đồng thời tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Nhờ vậy, niềm tin, sự đồng tình ủng hộ của các tầng lớp nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước được nâng lên. Tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái trong các tầng lớp nhân dân ngày càng được củng cố chặt chẽ. Đảng kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên trì định hướng XHCN với chế độ một đảng, không chấp nhận “đa nguyên, đa đảng”; đổi mới mà không “đổi màu”; kịp thời uốn nắn những nhận thức lệch lạc, những quan điểm mơ hồ, những biểu hiện dao động về tư tưởng, làm suy giảm niềm tin vào CNXH và sự lãnh đạo của Đảng; phê phán, bác bỏ những quan điểm sai trái thù địch.
Thứ ba, kiên quyết đấu tranh với những quan điểm sai trái, thù địch đi đôi với bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
Khẳng định quyết tâm chính trị trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng, Đảng tiếp tục ban hành nhiều nghị quyết như: Nghị quyết số 01-NQ/TW, ngày 28-3-1992, “Về công tác lý luận trong giai đoạn hiện nay”; Nghị quyết số 09-NQ/TW, ngày 18-2-1995, “Về một số định hướng lớn trong công tác tư tưởng hiện nay”, đề ra chủ trương, biện pháp, kiên quyết đấu tranh phê phán những quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ Đảng và chế độ XHCN. Làm cho mọi tầng lớp nhân dân, trước hết là cán bộ, đảng viên nhận rõ những quan điểm sai trái nói trên. Trên cơ sở đó nâng cao khả năng “tự miễn dịch” trước những luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc của các thế lực thù địch. Tiếp tục đẩy mạnh việc nghiên cứu và truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; làm rõ trong học thuyết Mác-Lênin, những luận điểm vẫn còn giữ nguyên giá trị, những luận điểm cần hiểu lại và phát triển cho phù hợp với hoàn cảnh lịch sử mới. Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh đã và đang là ngọn đuốc soi đường dẫn dắt cho thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam trong 90 năm qua.
Đấu tranh phản bác những luận điểm sai trái, thù địch, làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch là một chủ trương nhất quán của Đảng trong suốt thời kỳ đổi mới. Sau gần 35 năm Đảng lãnh đạo thực hiện đường lối đổi mới, kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đất nước đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng-an ninh và đối ngoại. Sự lãnh đạo của Đảng trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch không chỉ là thành tựu trong lĩnh vực tư tưởng-lý luận, mà còn là những thành quả toàn diện trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Đó là minh chứng đúng đắn của đường lối đổi mới do Đảng kiến lập, lãnh đạo và một lần nữa khẳng định sự đúng đắn của nền tảng tư tưởng và con đường đi lên CNXH mà Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân đã lựa chọn và vận dụng sáng tạo vào thực tiễn Việt Nam. “Cần nhấn mạnh rằng đây là sự lựa chọn của chính lịch sử, sự lựa chọn đã dứt khoát từ năm 1930”32.
Bài đăng trên Tạp chí Lịch sử Đảng số 8-2020
1, 7, 11, 14, 15, 18, 19, 20, 21, 22. Ban Tuyên giáo Trung ương: Phê phán, bác bỏ các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb CTQG, H, 2007, tr. 49, 48, 102, 37, 37, 126, 126, 126-127, 53-54, 53
2, 10. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh: Kiên định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đấu tranh bác bỏ các quan điểm sai trái, thù địch, Nxb Lý luận Chính trị, H, 2019, tr. 91, 49
3. Bộ Quốc phòng: Bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb CTQG, H, 2015, tr. 32
4, 12. Nguyễn Bá Dương (Chủ biên): Kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới, Nxb Lý luận Chính trị, H, 2015, tr. 16, 16
5, 13. Hội đồng Lý luận Trung ương: Lẽ phải của chúng ta, Nxb CTQG, H, 2004, tr. 52, 61
6. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh: Vững bước trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Lý luận Chính trị, H, 2018, tr. 31
8, 9. “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước thềm Đại hội XIII: Bài 4: Vạch trần thủ đoàn “Tâm lý chiến””, tuyengiao.vn/bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang/bai-4-vach-tran-thu-doan-tam-ly-chien-124953, ngày 31-10-2019
16, 17. Hội đồng Lý luận Trung ương: Phê phán các quan điểm sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng cương lĩnh, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb CTQG, H, 2015, tr. 69, 69
23. Nguyễn Bá Dương: “Bình mới, rượu cũ” của chiến lược “diễn biến hòa bình” chống phá Việt Nam, Nxb QĐND, H, 2017, tr. 16-17
24. Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2011, T. 12, tr. 563
25, 26. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2007, T. 49, tr. 591, 748
27, 28, 29, 30. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb CTQG, H, 2001, tr. 84, 83-84, 81, 83
31. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới, Nxb CTQG, H, 2005, tr. 520-521
32. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2007, T. 51, tr. 14.